Kansen benutten door proactief plannen

De economische crisis heeft veel bedrijven gedwongen om voorraden af te bouwen en inkoop te minimaliseren. Omdat ketens niet altijd optimaal samenwerken neemt de kans op tekorten toe als de markt weer aantrekt.

Vrijwel geen enkel bedrijf heeft de hele voortbrengingsketen onder eigen beheer. Het merendeel van de bedrijven koopt grondstoffen of halffabrikaten in van leveranciers, of zijn zelf leverancier van andere bedrijven. De weg van grondstof naar eindafnemer of consument kent vele schakels van producten, transporteurs, groothandels, distributeurs en detailhandel.

Dergelijke supply chains zijn vaak niet onder regie van één partij of ketenregisseur. Dat komt meestal alleen voor als er een sterke, overheersende partij in de keten zit, zoals een supermarkt met een sterke marktpositie. Daarom werken meeste bedrijven bewust samen met meerdere partijen om niet afhankelijk te zijn. Leveranciers passen hun voorraden, productie en inkoop aan afhankelijk van de bestellingen die zij ontvangen.

In normale tijden werkt de spreiding van risico goed, maar omdat de huidige economische crisis brede invloed heeft, zijn veel bedrijven toch gedwongen om hun activiteiten op een lager pitje te zetten. Vrijwel alle afnemers bestellen minder en de gemiste omzet kan alleen worden gecompenseerd door lagere kosten: minder productie en inkoop. Zelfs de capaciteit wordt teruggeschroefd aangezien personeelskosten vaak de grootste kostenpost is. Ook wordt er minder geinvesteerd in machineparken.

De voorraden in de supply chain lopen terug en de capaciteit is teruggeschroefd. De buffers om pieken op te vangen zijn minder groot. Als het herstel van de economie doorzet, zal de vraag naar producten en halffabrikaten snel kunnen oplopen. Zo snel dat menige keten van leveranciers niet snel genoeg kan reageren.

De kans neemt hierdoor toe dat er tekorten zullen ontstaan. Dergelijke tekorten kunnen vele gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor prijzen en marktaandelen. De prijs van schaarse middelen zal kunnen oplopen en het marktaandeel van partijen kan afhankelijk worden van hun capaciteit om te kunnen leveren. Dit biedt zowel risico's als mogelijkheden voor bedrijven, die door goede scenarioplanning kunnen worden vermeden of benut.

Door de verschillende scenario's en hun gevolgen uit te denken en door te rekenen, kunnen bedrijven nu al proactief werken aan het benutten van kansen en het minimaliseren van risico's als de markt herstelt. Dit kan tevens motiverend zijn voor het personeel en het creatief meedenken binnen de organisatie stimuleren.