Forecasting: een introductie

Eigenlijk is Forecasting niets nieuws. Al jaren stellen bedrijven verkoopprognoses op. De laatste tijd wordt Forecasting wel steeds belangrijker omdat de wereld complexer en dynamischer is geworden.

De tijd dat de verkoop ieder jaar met een vast percentage groeide, is voor de meeste bedrijven voorbij. Managers en medewerkers worden steeds vaker afgerekend op targets die op de verwachte omzet zijn gebaseerd. Klanten verwachten steeds kortere levertijden. Er wordt daarom steeds meer aandacht besteed aan forecasting.

De toekomst laat zich niet eenvoudig voorspellen. Dat merken we aan den lijve als de weersvoorspelling niet klopt met het werkelijke weersbeeld. Kleine veranderingen in een dynamisch en complex systeem als de atmosfeer kunnen grote gevolgen hebben voor de uiteindelijke weersituatie.

Ook de verkoop van een product of dienst laat zich moeilijk voorspellen. Een verloren voetbalinterland, een terroristische dreiging, de dood van een bekende nederlander, een bliksemactie van een ander bedrijf, een daling van de hypotheekrente: het zijn allemaal voorbeelden van gebeurtenissen die invloed kunnen hebben op de daadwerkelijke verkopen.

Is het daarom nutteloos om voorspellingen te maken? Je zou het bijna denken. Maar veel activiteiten binnen een bedrijf moeten worden opgestart voordat de orders van klanten binnen komen. Bijvoorbeeld om de inkoop van grondstoffen te doen, om voldoende productiecapaciteit te regelen, of om een goede indicatie van omzet en winst te geven aan de eigenaar, de bank of eventuele aandeelhouders.

Een forecast is een verwachting en niet meer dan dat. Een verwachting over de toekomst waarmee activiteiten binnen een organisatie worden aangestuurd. Hoe beter de forecast, hoe efficiënter en effectiever de bedrijfsvoering.

Een te hoge forecast leidt vaak tot overcapaciteit en te hoge voorraden in magazijn. Als de forecast te laag is, kan dat gemiste verkoop opleveren, spoedbestellingen voor inkoop en overwerken voor het personeel. Beide hebben invloed op kosten en omzet, en daarmee het bedrijfsresultaat.

Er zijn managers en medewerkers binnen bedrijven die er van overtuigd zijn dat zij geen behoefte hebben aan Forecasting en dat het ook niet plaats vindt binnen hun organisatie. Dat kan natuurlijk. Vaker is het echter zo dat zij niet weten dat op allerlei plekken binnen het bedrijf wel degelijk prognoses worden opgesteld.

"De voorraad van artikel xxx is op, hoeveel zal ik bestellen, twee dozen?" vraagt de magazijnmedewerker aan zijn chef. "Doe maar een doos extra, ze gaan wel erg hard de laatste tijd" roept de magazijnchef terug. Hier maakt het magazijn impliciet een verkoopprognose. Niemand zal het natuurlijk een forecast noemen, maar dat is het wel: een verborgen of impliciete forecast.

Als dergelijke impliciete forecasts op verschillende plekken in het bedrijf worden gemaakt, dan leidt dat tot suboptimalisatie. Als het magazijn voorraad aanlegt, maar verkoop of marketing heeft besloten dat het artikel wordt vervangen door een nieuwe uitvoering, dan gaat het mis.

Afstemming tussen de verschillende processen is belangrijk, en het forecasting proces is daarvoor een prima middel. Als iedereen dezelfde forecast gebruikt, zijn bedrijfsprocessen in ieder geval op elkaar afstemd.

Sommige bedrijven gebruiken daar een bedrijfsbrede planning voor en hebben daar mogelijk zelfs een bedrijfsburo voor. De basis van een planning is echter altijd weer een forecast: impliciet of niet.

Innoveren beter dan uitbesteden

Veel bedrijven grijpen te snel naar uitbesteding van de productie naar lage lonen landen. Vaak is een betere oplossing voor handen als men kijkt of het werk slimmer gedaan kan worden.

Nederland is geen koploper meer in logistiek. Er wordt nauwelijks nog geïnvesteerd in logistieke innovatie. Op internationale congressen tref je nauwelijks nederlandse sprekers aan en binnen europese organisaties speelt Nederland niet langer eerste viool.

Om weer voorop te lopen moeten we meer investeren in innovatie van bedrijfsprocessen en opleiding van medewerkers. Het is tijd voor een logistieke renaissance.

Dit is de stelling van de scheidend voorzitter van EMlog, een onderdeel van de Vereniging Logistiek Management. Hij wil dat bewijzen door in Nederland textielproductie van de grond te krijgen.

Bron: Logistiek, 7 april 2006

Forecasting praktijk onderzocht

Een werkgroep van retailers en fabrikanten, waaronder Coca-Cola, DA, Grolsch, Heineken, Heinz, Jumbo, Kraft Foods, Laurus, Nestlé en L’Oreal, heeft de praktijk van forecasting in bedrijven onderzocht.

Bij vraagvoorspelling raken de disciplines Planning en Commercie elkaar. Naast het voorspellen van de verwachte vraag, zal het proces van vraagvoorspelling steeds meer als basis dienen voor het optimaliseren van de commerciële plannen.

Voorbeelden hiervan zijn het verbeteren van de planning van de promotieacties, het optimaliseren van de prijsstelling en het bepalen van de nieuwste omzetprognoses die worden gebruikt voor de financiële planning.

Een goede vraagvoorspelling kan alleen tot stand komen als alle randvoorwaarden goed zijn ingevuld: goede methoden en processen, goede data, goede kennis van uw producten. Daarnaast ondersteuning door goede software is samenwerking met uw handelspartners en tussen uw planningsafdeling en commercie van groot belang.

De betrokkenheid van het commercieel management bij de forecast is een voorwaarde om de logistieke en financiële besturing van het bedrijf op een hoger niveau te krijgen.

De betrokkenheid van Marketing en Sales bij het opstellen van de vraagvoorspelling is in de praktijk nog relatief gering; ongeveer éénderde van de bedrijven vertaalt de commerciële forecast op regelmatige basis naar een financiële forecast.

De belangrijkste oorzaken van een onnauwkeurige forecast zijn volgens de industrie: de forecast van promoties (een foutieve forecast van promoties werkt in de totale forecast door), onvoldoende inzicht bij introductie van nieuwe producten en het gebrek aan samenwerking met klanten.

Nog maar éénderde van de bedrijven heeft op structurele wijze contact met (één of meerdere) klanten over de inhoud van de vraagvoorspelling.

De meest gebruikte IT-tool bij het maken van de vraagvoorspelling is nog altijd de spreadsheet-applicatie, zoals MS-Excel.

De meest genoemde knelpunten in de IT-ondersteuning hebben betrekking op een gebrek aan integratie (koppeling)  tussen de verschillende systemen van forecasting, promotieregistratie en voorraadplanning.

Bron: ECR, 6 april 2006

Voorraad verlagen topprioriteit

Onderzoeksbureau IDC heeft onderzoek gedaan naar het sturen op prestatie-informatie. Het belangrijkste voordeel hiervan is hogere tevredenheid bij klanten, zeggen respondenten. Bij voorraadhoudende sectoren (industrie en handel) speelt ook het terugdringen van voorraden een belangrijke rol.

Het zijn een paar conclusies uit een onderzoek onder 279 Nederlandse bedrijven met meer dan 50 medewerkers. Het door een consultancybureau geïnitieerde onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau IDC.  

Bedrijven die prestaties meten en hierop sturen, presteren beter dan bedrijven die dit niet doen,  concludeert IDC. Eén van de onderzoeksvragen was: Wat zijn de belangrijkste voordelen zijn die bedrijven halen uit prestatie-informatie? Hogere tevredenheid bij klanten, zegt 52% van de respondenten. Ook het ziekteverzuim wordt er mee teruggedrongen, vindt 34%. Bij voorraadhoudende sectoren (handel, industrie) staat het terugdringen van voorraden in de top 3 van voordelen.

De belangrijkste voorwaarde voor het behalen van resultaten op basis van business intelligence, schrijft IDC, is een prestatiegerichte en vooruitziende organisatie en cultuur. Daarnaast dienen veel organisaties een inhaalslag te maken op het gebied van technologie. Informatie wordt wel verzameld, maar is relatief moeilijk op een zinvolle wijze te ontsluiten.

Bron: Logistiek, 29 maart 2006

3de editie ‘Benchmarking Forecasting Practices’

Het Institute of Business Forecasting (IBF) heeft de 3de editie van ‘Benchmarking Forecasting Practices’ uitgebracht. Deze editie is gebaseerd op de gegevens die de organisatie heeft verzameld tijdens haar conferenties en workshops in 2005.

De nieuwe editie voegt een aantal zaken toe aan de eerdere edities. Sales & Operations Planning (S&OP) en Collaborative Planning, Forecasting & Replenishment (CPFR) zijn toegevoegd aan de Forecasting Processen. De achtergrond van Forecasters is verder uitgebreid en extra informatie is opgenomen over de forecasting van nieuwe product introducties.

Wiskundigen schieten Zorg te hulp

Na een kortdurend herstel in de afgelopen twee jaar, hebben ziekenhuizen opnieuw te kampen met financiële problemen. Een verontrustende situatie, want door saneringen en bezuinigingen wordt het innovatieproces gesmoord en komt de kwaliteit van zorg onder druk te staan.

ImageEnkele wiskundigen van Nederlandse universiteiten hebben besloten om de ziekenhuizen te hulp te schieten. Onder leiding van Lodewijk Kallenberg, directeur van het Landelijk Netwerk Mathematische Besliskunde, zijn fijnmazige modellen ontwikkeld om met wiskundige technieken nog efficienter te werken. Ziekenhuizen reageren positief.

Niet alleen uit geldgebrek is een strakkere organisatie nodig. Door een geheel geautomatiseerde planning kan efficienter worden gewerkt, worden banen behouden en blijft de kwaliteit van de dienstverlening op peil. Zo kunnen de planningen van polikliniek en ziekenhuis door middel van een geautomatiseerd afsprakensysteem, in Zuidoost-Brabant overigens al op ruime schaal toegepast, op elkaar worden afgestemd waardoor patienten sneller kunnen worden geholpen.

Het enige probleem is nog dat ziekenhuizen volgens de huidige wettelijke regelingen onvoldoende worden beloond als ze efficienter gaan werken.

Bron: Elsevier, 4 maart 2006

Beter plannen met multi-agents

De logistiek in de Rotterdamse haven is zeer gecompliceerd. Conventionele planningsmethoden zijn voor verbetering vastbaar. Er wordt gezocht naar een oplossing met zogenaamde ‘multi-agentsystemen’.

Honderden rivierschepen vragen dagelijks een terminalplaats voor het lossen en laden van lading. Het gaat per schip vaak om meerdere terminals die moeten worden aangedaan. Conventionele planningmethoden voor het plannen van deze terminal bezoeken schieten tekort. Onder meer omdat deze methoden uitgaan van centrale sturing waardoor deelnemende partijen hun zelfstandigheid moeten opgeven.

De beheersing van de complexe logistieke processen kan op macroniveau geregeld worden door op microniveau slimme multi-agents te ontwikkelen. Het idee is dat elke terminal of binnenvaartschip zijn eigen software agent heeft die voor hem de kadeplanning of de terminal bezoeken regelt.

De agent wordt zo gemodelleerd dat deze handelt in het belang van zijn eigenaar. Iedere agent is daarom uniek en heeft een eigen identiteit. De agenten zijn intelligent en gaan met elkaar communiceren om tijden overeen te komen waarop een schip een terminal kan bezoeken.

Bron: Computable, 24 februari 2006

Simulatie bij Corus IJmuiden

Door toename van de afzet ontstaan bottlenecks in het productieproces bij Corus IJmuiden. Om in de toekomst verdere productiestijging mogelijk te maken is een simulatiemodel opgesteld.

Met behulp van dit simulatiemodel zijn de gevolgen van installatiewijzigingen en verhoogde productieniveau's onderzocht. De resultaten hebben geleid tot een aanbeveling voor het aanpassen van de huidige logistieke grondvorm.

Bron: StatOR nummer 4, december 2005

Revenue Management in Logistiek

Revenue Management (RM of Yield Management) is er op gericht om met de beschikbare resources een zo groot mogelijke opbrengst uit de markt te halen. RM is ontstaan in de luchtvaart waar voor verschillende klassen van reizigers diverse tarieven voor dezelfde stoel gelden. Deze techniek is nu ook populair in andere sectoren, waar onder de logistiek.

ImageHet RM concept is eenvoudig toe te passen bij logistieke dienstverleners. De beschikbare capaciteit voor een transportdienst wordt voor verschillende marktsegmenten onder verschillende voorwaarden aangeboden. Bijvoorbeeld lang vooruit lading boeken tot een bepaalde bezettingsgraad is goedkoper. Daarna gelden normale tarieven tot kort voor vertrek, waarna resterende ruimte op de spotmarkt wordt aangeboden. Ook variatie in de prijs voor dezelfde dienst op verschillende tijdstippen is mogelijk.

Mars Management Science heeft ruime praktische ervaring in de toepassing van Revenue Management. Als u interesse heeft in een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden voor uw bedrijf, bel dan 072 – 514 3605 of email naar info@managementscience.nl.

Bron: Vakblad Logistiek, nummer 4, 3 maart 2006